آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٦ - اخبار

اخبار


* درگذشت آيت الله حاج شيخ على جواهرى
حضرت آيت الله آقاى شيخ على جواهرى ـ رحمة الله عليه ـ يكى از علماى بزرگ بروجرد به شمار مى رفت, كه جز اندكى از خواص, وى را نشناختند. وى در ذيحجة الحرام سال ١٣٢٢ق در بيت رفيع و با شكوه صاحب جواهر, در نجف اشرف زاده شد. پدرش علامه ميراحمد ـ از شاگردان آخوند خراسانى و سيد محمد كاظم يزدى ـ (فرزند علامه فقيه شيخ حسين فرزند شيخ محمد ـ فرزند بزرگ آيت الله العظمى صاحب جواهر) بود كه نزد وى و ديگران مقدمات و سطوح را [همراه با برادر بزرگش مرحوم استاد شيخ يحيى جواهرى (م ١٤٠٠ق)] فرا گرفت, سپس در محضر مرحوم آيت الله شيخ عبدالحسين حلّى رسائل و مكاسب و كفاية الاصول را بياموخت. پس از فراغت از سطوح, در سال ١٣٤٥ق براى يادگيرى مراحل عالى علوم اسلامى به درس حضرات آيات عظام: ميرزاى نائينى, آقا ضياءالدين عراقى و سيد ابوالحسن اصفهانى شتافت و به مدت ٩سال (تا سال ١٣٥٢ق) از دانش سرشار آنان بهره برد. او در خلال اين مدت علاوه بر تدريس و تحصيل, به تبليغ و ترويج شعائر دينى در شهرهاى خوزستان ـ به ويژه خرمشهر ـ پرداخت [و اين به خاطر ارتباط محكمش با بيت آيت الله سيد عدنان غريفى ـ پيشواى دينى خرمشهر ـ (م ١٣٤٠ق) بود] آن فقيد در جمادى الثانى ١٣٥٣ق (آبان ١٣١٣ش) به قصد زيارت امام هشتم ـ عليه السلام ـ به ايران آمد و مورد تكريم و بزرگداشت بسيار علماى قم, تهران و مشهد قرار گرفت. سپس به علّت درخواست و ميل بسيار مرحوم آيت الله العظمى بروجردى در بروجرد ماندگار شد و در مدرسه نوربخش به تدريس كتابهاى فقهى و اصولى و استفاده از محضر درسى آيت الله بروجردى پرداخت و اين تا سال ١٣٦٤ق ـ سال هجرت آيت الله العظمى بروجردى به حوزه علميّه قم ـ به درازا كشيد و پس از آن به اداره مدرسه علميّه نوربخش و همكارى و هميارى مرحوم آيت الله العظمى حاج شيخ عليمحمد بروجردى اشتغال جُست. از ويژگيهاى ايشان زهد و تقوى و تهجّد و مداومت بر ادعيه و نوافل و كثرت مطالعه و نوشتن بود. شعر عربى را بسيار روان مى سرود و با خط بسيار زيبايش به استنساخ كتب (همانند: كتاب خلاف شيخ طوسى ـ ٣جلد ـ, اداء المفروض فى شرح ارجوزة العروض ابوالمجد اصفهانى و رساله (فضائل القرآن و خواصه) فاضل تميمى) مى پرداخت. از تاليفات او مى توان از اينها نام برد: ١ـ تقريرات درس فقه آيت الله العظمى بروجردى (صلاة المسافر و مضاربه) ٢ـ ديوان اشعار ٣ـ جواهر العلوم فى الفقه المنظوم ـ نظم ع
ربى (عروة الوثقى) ـ (٤جلد) ٤ـ منظومه در اصول دين ٥ـ رشحات الفيوض فى علم العروض ـ چاپ شده ـ ٦ـ منظومه در نحو (الفية الجواهرى) ٧ـ صكّ الاَمان فى اعمال شهر رمضان ٨ـ كتاب الادعية و الاحراز. او داراى اجازات متعدّد از آيات عظام: ميرزاى نائينى, سيد ابوالحسن اصفهانى, سيد عبدالهادى شيرازى, آيت الله بروجردى, آقاى خويى و آقاى حكيم ـ رحمة الله عليهم اجمعين ـ بود.
سرانجام آن مرد بزرگ پس از عُمرى سرشار از توفيق و خدمات دينى, در يكشنبه ١٦ذيقعدة الحرام ١٤١٥ق و ٢٧ فروردين ١٣٧٤ش) در سن ٩٣ سالگى در بروجرد بدرود حيات گفت و پس از يك تشييع باشكوه در كنار مرقد مرحوم آيت الله شيخ عليمحمد بروجردى به خاك سپرده شد. عاش سعيدا و مات سعيداً. ناصرالدين انصارى*  درگذشت دكتر محمد جواد مشكور
دكتر محمدجواد مشكور مورخ, اسلام شناس, اديب و زبانشناس معاصر در بامداد روز جمعه ٢٥فروردين ١٣٧٤ به علت عارضه مغزى به رحمت ايزدى پيوست. وى در سال ١٢٩٧هـ ش. در تهران به دنيا آمد و پس از طى دوره مقدماتى وارد دانشگاه تهران شد و در رشته ادبيات عرب از دانشكده الهيات و در رشته ادبيات فارسى و تعليم و تربيت از دانشسراى عالى موفق به اخذ دانشنامه ليسانس شد. در سال ١٣٣٢ براى تكميل تحصيلات خود به فرانسه عزيمت كرد و در سال ١٣٣٥ به اخذ درجه دكترا در تاريخ اسلام از دانشگاه سربن نائل گشت و به ايران مراجعت و تدريس خود را در دانشگاه تبريز ادامه داد و در سال ١٣٣٨ به دانشيارى تاريخ و سپس استادى دانشسرايعالى و دانشگاه تهران برگزيده شد. در سال ١٣٥٣ به عنوان رايزنى فرهنگى ايران به دمشق اعزام شد و در دانشگاه دمشق به تدريس تاريخ فرق و مذاهب اسلام و نيز زبانهاى سامى پرداخت و در ضمن موفق به تأسيس دو كرسى زبان و ادبيات فارسى در دانشگاههاى دمشق و حلب گرديد. در سال ١٣٥٥ به عضويت فرهنگستان دمشق كه مادر فرهنگستان هاى كشورهاى عربى است, برگزيده شد.
در سال ١٣٥٧ به ايران بازگشت و مدتى به افتخار بازنشستگى نائل گرديد. دكتر مشكور از زمره همكاران علامه فقيد على اكبر دهخدا در تأليف لغتنامه بود و نيز مجله عربى الاخاء را وى در روزنامه اطلاعات پايه ريزى و تأسيس كرد.
استاد مشكور با تسلط به زبانهاى عربى, فرانسه و انگليسى و آشنايى به زبانهاى تركى و استانبولى, لاتين و آلمانى و نيز السنه باستانى كتب معتبرى در زمينه فرق و مذاهب همچون (فرهنگ فرق اسلامى) و…, اديان و عرفان, زبانهاى آريايى و سامى همچون (فرهنگ تطبيقى زبانهاى سامى و آريايى), تاريخ اسلام و ايران, تصحيح, ترجمه و تأليف نموده كه تأليفات وى بالغ بر ٤٧عنوان كتاب و بيش از ١٠٠مقاله به زبانهاى فارسى, عربى, فرانسه و انگليسى مى باشد. دكتر مشكور نامى جاويد از خويش در دفتر فرهنگ و ادب ايران زمين و تمدن اسلامى به يادگار گذاشت. روحش شاد, يادش گرامى.  سمينار بررسى شيوه هاى عملى رهنمودهاى مقام معظم رهبرى
سمينار بررسى شيوه هاى كاربردى رهنمودهاى مقام معظم رهبرى در حوزه هاى علميّه به مدت ٢روز پنجشنبه و جمعه, هفدهم و هيجدهم فروردين ماه سال جارى از سوى شوراى عالى حوزه علميّه قم در مدرسه دارالشفا برگزار شد. در اين سمينار كه به منظور بررسى راههاى اجرايى رهنمودهاى مقام معظم رهبرى به حوزه ها در آغاز سال تحصيلى ٧٣ـ٧٤ با حضور انديشمندان, مدرسين و فضلاى حوزه هاى علميّه سراسر كشور برگزار شد, آيت الله يزدى رئيس قوه قضاييه طى سخنانى به محورهاى اصلى پيام مقام معظم رهبرى به حوزه ها شامل نوآورى و ابتكار, توجه به اخلاق و تهذيب نفس, هجرت و عنايت به نقش زمان و مكان در فقه اشاره كرد و به ويژه مسأله هجرت و نوآورى در حوزه ها را مورد تأكيد قرار داد. در اين سمينار همچنين در زمينه اصل مهم ولايت فقيه در جامعه اسلامى و حوزه هاى علميه بحث و تبادل نظر شد و سخنرانان اين سمينار نيز به ارائه نقطه نظرهاى خود پيرامون مباحث مطرح شده پرداختند.  كنگره بزرگداشت رشيدالدين ميبدى
كنگره بزرگداشت مفسر بزرگ قرآن ابوالفضل رشيدالدين ميبدى به مدت سه روز در روزهاى پنجم, ششم و هفتم ارديبهشت ماه سال جارى در شهر ميبد برگزار شد. صدها محقق, دانشمند و علاقمند به علم و فرهنگ در آن شركت داشتند. در طول برگزارى كنگره حدود ٣٠مقاله قرائت شد و سخنرانيهايى ايراد گرديد كه در آنها از مقام علمى رشيدالدين ميبدى و اهميت تفسير كشف الاسرار سخن گفته شد.  يك اثر پژوهشى علوم قرآنى در مشهد
يك اثر بزرگ و برجسته در زمينه علوم قرآنى پس از ١٠سال با بيش از ١٥٠هزار ساعت كار در حال تدوين است.
الهى خراسانى مديرعامل بنياد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس رضوى گفت: اين اثر ارزنده بزودى تحت عنوان (المعجم فى فقه اللغة القرآن و سرة البلاغه) در اختيار محققان و علاقمندان قرار مى گيرد.
وى افزود: براى تهيه اين اثر نفيس كه بالغ بر ٢٠جلد مى شود, تاكنون دهها هزار مورد فيش بردارى شده و يكى از نتايج اين اثر عظيم پژوهشى اين است كه پژوهشگران علوم قرآنى در صورتى كه بخواهند درباره هريك از واژه هاى قرآنى تحقيق كنند, مى توانند با مراجعه به اين اثر, با ديدگاه عالمان شيعى و سنى علوم قرآنى در ادوار مختلف تاريخ اسلامى آشنا شوند و كاربرد آن واژه قرآنى را با توجه به آياتى كه واژه در آن بكار رفته, دريابند.  كتابخانه آستان قدس رضوى
كتابخانه جديد آستان قدس با ٢٨هزار مترمربع زيربنا در سه طبقه با مجموعه اى از معمارى سنتى ايرانى و اسلامى در جوار بارگاه ملكوتى حضرت رضا(ع) بنا شده است.
ساخت و تزيينات هنرى اين كتابخانه دوازده سال به طول انجاميد كه اكنون داراى ظرفيت يك ميليون نسخه كتاب است كه قابل افزايش تا ٥ميليون نسخه است.
در حال حاضر بيش از نيم ميليون نسخه كتاب با ٤٢زبان رايج دنيا در اين كتابخانه وجود دارد.
كتابخانه جديد آستان قدس مجهز به تالار مطالعه بسته و باز براى آقايان و بانوان, تالار اجتماعات, سالن آمفى تئاتر مجهز به سيستم ترجمه آنى به سه زبان خارجى, تالار ويژه كودكان, تالار سمعى بصرى و اتاق مخصوص محققان است.
مخزن كتب خطى, چاپى و بنايى مدرن براى آفت زدايى و مرمت كتب, مكانهايى براى استفاده خدمات ماشينى و تكنولوژى آموزشى براى پژوهندگان و نمازخانه از ديگر قسمتهاى اين كتابخانه است.
كتابخانه همچنين مجهز به سيستم كامپيوترى اطلاع رسانى و كتابرسانى است. كتابخانه آستان قدس رضوى از قديمى ترين كتابخانه هاى اسلامى است كه متجاوز از شش قرن قدمت دارد.
در اين كتابخانه ٣٢هزار نسخه كتاب خطى, بيش از ٢٠هزار و ٣٠٠عنوان نشريه و ٢٢٠هزار برگ سند از قبيل فرمانها, طومارها و نامه هاى ادارى در ارتباط با آستان قدس نگهدارى مى شود.
در تزيين كتابخانه آستان قدس براى اولين بار در كشور از نقاشى خط استفاده شده و سالن آمفى تئاتر آن اولين سالن به سبك معمارى اسلامى است.
كتابخانه مركزى آستان قدس رضوى داراى شش كتابخانه اقمارى در سطح مشهد و شش كتابخانه در خارج از مشهد با بيش از ٤٦٠ هزار جلد كتاب است.  برگزارى نمايشگاه مطبوعات ايران در آتن
نمايشگاهى با نام (مطبوعات در ايران) در انجمن مطبوعات خارجى يونان در مركز آتن تشكيل شده است.
اين نمايشگاه كه توسط خانه فرهنگ ايران و با همكارى خبرگزارى جمهورى اسلامى ترتيب داده شده, نشريات, مجلات و روزنامه هايى را كه در جمهورى اسلامى منتشر مى شوند به معرض نمايش گذاشته است.
پوسترهاى ديوارى آمارى از تعداد خوانندگان روزنامه ها و مجلات از زمان پيروزى انقلاب اسلامى به بازديدكنندگان ارائه مى دهد.  برگزارى دومين جشنواره مطبوعات
دومين جشنواره مطبوعات در ارديبهشت ماه سال جارى برگزار شد.
هيأت داوران دومين جشنواره مطبوعات پس از بررسى كليه آثار ارسالى, آراء نهايى خود را اعلام كرد كه در ذيل به برخى از آنها اشاره مى شود:
در رشته علمى تخصصى
محسن كديور از مجله آينه پژوهش با مقاله (كتابشناسى توصيفى فلسفه اشراق); شاهرخ محمدبيگى از آينه پژوهش با مقاله (در پيرامون ترجمه تفسير طبرى); دكتر على كاوه, غلامرضا روستا و دكتر اصغر دادبه از نشريه شعر; فيض على مداح از روزنامه اطلاعات.
در نقد هنرى ادبى
يوسفعلى ميرشكاك از نشريه شعر; دكتر محمد هادى كريمى از كيهان; محمدباقر شمسى پور از اميد انقلاب; سعيد عقيقى از نشريه فيلم.
در مقاله سياسى اقتصادى
لطف الله آجودانى از نشريه نگاه نو; بايزيد مردوخى و مهين نصيرى پور از نشريه اقتصاد.
در نقد اقتصادى
ابراهيم رزاقى از اطلاعات سياسى و اقتصادى.
در نقد سياسى اجتماعى
رجبعلى مزروعى از سلام.
در يادداشت سياسى اقتصادى
پروفسور حميد مولانا از كيهان; سيد حسين ميرجليلى از رسالت.
در يادداشت فرهنگى اجتماعى
برنده نداشت.
در ترجمه از زبان بيگانه به فارسى
محمدشهبا از فصل نامه فارابى; كلود كرباسى از نشريه دست ها و نقش ها.
در پرداختن به مسأله تهاجم فرهنگى
حسين شريعتمدارى مدير مسؤول روزنامه كيهان.
در پرداختن به مسأله دفاع مقدس
مسيـح مهاجرى مـدير مسـؤول روزنـامه جـمهورى اسـلامى; عـليرضا قزوه از روزنامه اطلاعات.
در تعاطى افكار
دكتر بشارت از روزنامه اطلاعات; عبدالرضا ايزدپناه مدير مسؤول نشريه فقه; عباس سليمى نمين از كيهان هوايى.  ناشران برگزيده سال ١٣٧٣
ناشران برگزيده سال ٧٣ معرفى شدند: انتشارات دانشگاه تهران و انتشارات فاطمى در بخش كتاب بزرگسالان; انتشارات مدرسه در بخش كتاب كودكان و نوجوانان و انتشارات آستان قدس رضوى در بخش شهرستانها برگزيدگان سومين دوره انتخاب ناشر نمونه بودند.
*